Bài viết này được dịch từ chương VIII trong quyển THE MONTESSORI METHOD SCIENTIFIC PEDAGOGY AS APPLIED TO CHILD EDUCATION IN “THE CHILDREN’S HOUSES”
Trong mối liên hệ với những bài tập của thực hành cuộc sống, chúng ta cũng nên quan tâm tới bữa ăn của trẻ ở trường.
Để bảo vệ sự phát triển của trẻ, đặc biệt là trong thời điểm mà tiêu chuẩn về vệ sinh thực phẩm trong nhà không được đánh giá cao, thì thật tốt trẻ có thể ăn một khẩu phần ăn đáng kể ở trường, là nơi mà chúng ta có thể tin tưởng. Hiện nay, chúng ta biết rằng khẩu phần ăn cần tuân theo thể trạng tự nhiên của trẻ; và thuốc dành cho trẻ không đơn thuần là thuốc cho người lớn giảm đi về liều lượng, vì vậy khẩu phần ăn của trẻ cũng không phải là một phần nhỏ lấy ra từ khẩu phần ăn của người lớn. Vì lý do này, một Ngôi nhà của trẻ dù đặt trong khu tập thể thì bữa trưa của trẻ cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Không những vậy, thậm chí ở các trường hợp trẻ với gia đình giàu có, bữa trưa của trường cũng luôn được cân nhắc cho tới khi một khóa nấu ăn khoa học giới thiệu các gia đình khá giả này thói quen chuyên biệt hóa trong nấu ăn thức ăn cho trẻ.
Khẩu phần của trẻ nhỏ phải giàu các loại chất béo và đường: Đầu tiên là để dự trữ năng lượng và thứ 2 là mô mỡ. Thực tế đường là tác nhân kích thích các mô trong quá trình hình thành.
Ở trong trạng thái chuẩn bị, các chất dinh dưỡng cần luôn được băm nhỏ, vì trẻ vẫn chưa có khả năng nghiền nát thức ăn hoàn toàn, và dạ dày trẻ vẫn chưa phát triển đầy đủ kỹ năng nghiền thức ăn.
Bởi vậy, súp, thức ăn nghiền, và thịt viên nên là thành phần chính trong bữa ăn của trẻ trên bàn.
Khẩu phần đạm cho trẻ từ 2 – 3 tuổi phải có trứng sữa, sau năm thứ 2, nước luộc thịt cũng nên được đưa vào. Sau 3,5 tuổi, thịt có thể đưa vào; hoặc đối với gia đình không có điều kiện có thể dùng rau. Các loại hoa quả cũng là món ăn cần thiết cho trẻ.
Sau đây là một tổng hợp chi tiết về khẩu phần ăn của trẻ sẽ có ích, đặc biệt là cho các bà mẹ:
Cách làm nước luộc thịt cho trẻ (từ 3-6 tuổi, sau đó trẻ có thể dùng nước luộc thịt chung với gia đình). Lượng thịt nên là 1 gam trên 1 cm3 nước, và nước để luộc thì nên là nước lạnh. Không cho thêm rau thơm. Gia vị duy nhất có thể cho vào đó là muối. Thịt nên để sôi trong vòng 2 tiếng. Thay vì loại bỏ váng chất béo trên nồi nước, ta nên thêm một chút bơ (làm từ sữa) vào đó hoặc dầu ô liu. Nhưng những chế phẩm thay thế cho bơ như bơ thực vật không được cho vào. Nước luộc thịt nên ăn ngay, vì vậy mẹ nên bắt đầu nấu vào lúc 2 giờ trước giờ ăn, bởi ngay sau khi thịt bắt đầu nugội dần, các chất hóa học bắt đầu biến đổi, và gây hại cho trẻ, hoặc gây tiêu chảy.
Súp: Một món súp siêu đơn giản, và là món nên khuyên dùng cho trẻ, đó là bánh mì đun sôi trong nước muối, hoặc nước luộc thịt, và được ướp nhiều dầu. Đây là món súp kinh điển dành cho những đứa trẻ nghèo và có rất nhiều dinh dưỡng. Tương tự món này, một bát súp với những viên bánh mì nướng với bơ, ngập trong nước luộc thịt chứa chất béo và bơ. Súp với bánh mì trắng cũng có thể được đưa vào.
Pastine (Một loại mì nhỏ của Ý, phù hợp với cả người lớn và trẻ nhỏ), đặc biệt là pastine giàu gluten, đều rất tốt cho những người vì sự dễ tiêu hóa của nó, nhưng thường chỉ dành cho những người thuộc tầng lớp trên.
Những gia đình kém khá giả hơn có thể tìm hiểu một món, là nước luộc thịt nấu với bánh mì vụn. Hơn là món súp với mì spaghetti thô, thường khô và ướp với nước sốt thịt. Đây là loại súp khó tiêu hóa nhất với trẻ nhỏ
Một loại súp hảo hạng có thể làm như sau: Rau nghiền (các loại đậu, đậu Hà Lan, đậu lăng). Bạn có thể dễ dàng tì thấy những túi rau củ quả khô đóng gói trong siêu thị. Đun sôi chúng trong nước muối, rau củ được nạo vỏ, cắt nhỏ làm sao lọt vừa cái sàng, hoặc nghiền luôn cũng được. Bơ được thêm vào, và bột được khuấy từ từ vào trong nước sôi cho tan hết, không để có cục. Súp rau củ có thể được cho thêm thịt lợn. Nước luộc thịt có thể được thay bằng sữa có đường.
Tôi cũng thường khuyên cho trẻ được ăn súp gạo đun sôi trong nước luộc thịt hoặc sữa, hoặc là nước dùng làm từ bột ngô, thêm nhiều bơ, nhưng không dùng phô mai. Súp đặc dạng cháo như cháo Ý polenta là dạng đặc của bột ngô, nên dùng trong những lần nấu lâu.
Những tầng lớp kém khá giả hơn không có nước luộc thịt có thể cho con ăn súp bánh mì và cháo thêm dầu.
Trứng và sữa. Đây là những loại thực phẩm không chỉ chứa đạm ở dạng tiêu hóa được, mà còn chứa các enzyme hỗ trợ quá trình đồng hóa vào các mô, hỗ trợ trẻ phát triển. Và chúng hỗ trợ tốt nhất khi được sử dụng trong điều kiện tươi và nguyên vẹn, nắm giữ trong đó, lực sống của những con vật tạo ra nó.
Sữa tươi từ bò, và trứng khi còn ấm, cơ thể có thể đồng hóa ở mức độ cao nhất. Nấu lên sẽ làm cho sữa và trứng mất đi điều kiện để đồng hòa với cơ thể, và giảm đi dinh dưỡng trong đó trở thành những chất đạm thông thường.
Ngày nay, trong các sản phẩm từ sữa cho trẻ em, sữa sản xuất ra được vô trùng, môi trường sạch sẽ khắt khe mà con vật sống, sự vô trùng của bầu vú con vật, của tay người vắt sữa, của bình và vòi chứa sữa, sau đó là đóng gói kín khí, trữ lạnh ngay sau khi vắt sữa. Tuy nhiên, tốt nhất sữa nên được uống lúc còn ấm, lúc này sữa hoàn toàn vô trùng và không cần phải vô trùng một lần nữa bằng cách đun lên, vì vậy đảm bảo nguồn lực tự nhiên dinh dưỡng.
Đối với trứng cũng như vậy, cách tốt nhất để trẻ ăn trứng là khi chúng còn ấm, lấy ra từ con gà mái, ăn luôn không cần chế biến, tiêu hóa chúng ở ngoài trời. Nhưng khi mà điều kiện không cho phép, trứng cần phải được tươi, được luộc cho có lòng đào.
Tất cả những dạng chế biến: Súp sữa, trứng ốp, đều vẫn rất tốt, hơn nhiều loại đồ ăn khác, nhưng cũng đã làm mất đi những tính chất giúp cơ thể đồng hóa dạng thực phẩm này.
Thịt. Tất cả các loại thịt đều không phù hợp với trẻ nhỏ, và việc chế biến chúng cũng khác nhau theo độ tuổi của trẻ. Ví dụ, trẻ từ 3-5 chỉ nên ăn thịt xay mịn, xét rằng trẻ 5 tuổi có khả năng nghiền thịt một cách hoàn toàn nhờ nhai, chúng ta cũng nên hướng dẫn trẻ nhai bởi vì chúng thường hay bỏ qua mà nuốt luôn, thường gây khó tiêu và tiêu chảy.
Loại thịt phù hợp nhất với trẻ là thịt trắng như thịt gà, thịt bê, thịt trắng của cá. (cá bơn, cá chó, cá tuyết)
Sau 4 tuổi, thịt thăn bò có thể được đưa vào bữa ăn, nhưng các loại thịt “nặng” và béo như lợn, lươn, gà chọi, cá ngừ, động vật thân mềm, động vật giáp xác nên tuyệt đối không đưa vào bữa ăn của trẻ.
Bánh làm từ thịt xay mịn, bánh mì bào nhỏ, sữa, trứng, sau đó rán lên với bơ là một món ăn bổ dưỡng và healthy. Một cách chế biến rất tốt nữa là thịt bào nhỏ, hoa quả ngọt, và trứng đánh lên với đường, sau đó rán lên với bơ.
Đến 5 tuổi, trẻ có thể được ăn lườn chim, và thi thoảng ăn thịt bê cốt lết, hoặc thịt thăn bò.
Thịt luộc không bao giờ được cho trẻ ăn, bởi vì thịt đã bị thất thoát ra ngoài rất nhiều dưỡng chất qua việc đun sôi, và việc tiêu hóa trở nên khó hơn với trẻ.
Dưỡng chất nuôi dưỡng hệ thần kinh: Bên cạnh thịt, trẻ đến 4 tuổi có thể ăn não rán và bánh mì ngọt trộn với bánh croquettes gà.
Thực phẩm từ sữa: Tất cả các loại phô mai không được đưa vào thực đơn của trẻ. Chỉ có bơ là sản phẩm từ sữa duy nhất phù hợp với trẻ từ 3-6.
Kem sữa: Kem sữa cũng là món ăn nên dùng cho trẻ, nhưng cần tươi, làm từ sữa tươi và trứng. Nếu trứng và sữa tươi không có, thì tốt nhất là không làm.
Bánh mì. Từ những gì tôi đã nói về món súp, bánh mì là món ăn rất tốt cho trẻ, chúng ta cần chọn lựa, một chút. Phần ruột bánh mì khó tiêu hóa hơn, nhưng ta có thể sử dụng để làm súp bánh mì; Nếu chúng ta muốn đưa một miếng cho trẻ ăn, hãy cho trẻ phần vỏ, phần gần cuối của bánh mì.
Bánh mì chứa rất nhiều chất đạm, nhưng thiết chất béo; và 3 chất chính cần có trong bữa ăn là đạm, tinh bột, và chất béo, bánh mì không phải là một món ăn đầy đủ, chúng ta nên cho trẻ ăn bánh mì phết bơ. Đây có thể là bữa sáng hoàn chỉnh cho trẻ.
Rau xanh. Trẻ không nên ăn rau sống, chỉ nên ăn rau đã nấu chín. Mà thực ra, rau xanh không được highly recommended kể cả ăn sống hay đã nấu chín. Có rau chân vịt – cải bỏ xôi có thể được đưa vào bữa ăn cho trẻ sau khi được chế biến.
Khoai tây sau khi được nghiền, thêm vào nhiều bơ là một hỗn hợp dinh dưỡng tốt cho trẻ.
Hoa quả. Các loại hoa quả là thức ăn rất tốt cho trẻ. Giống như sữa và trứng, nếu được thu hái ngay từ trên cây, sẽ lưu trữ nhiều lực sống hỗ trợ việc đồng hóa của trẻ.
Ở thành phố, khi mà việc ăn quả hái trên cây không phải lúc nào cũng dễ dàng, quả nên được nấu bằng các cách khác nhau. Không phải quả nào cũng nên cho trẻ, yếu tố quan trọng cần xem xét là độ chín, độ mềm, và độ ngọt và độ acid của quả. Quả đào, quả mơ, quả dâu, quả lý chua, cam, quít ở trạng thái tự nhiên có thể mang lại nhiều dưỡng chất tốt cho trẻ. Các loại quả khác như lê, táo, mận nên được nấu hoặc làm sirô.
Quả vả, sung, dứa, quả chà là, dưa, cherry, óc chó, hạt điều, hạt dẻ và hạt phỉ không nên được đưa vào thực đơn của trẻ vì một vài lý do.
Chế biến quả, chúng ta nên loại bỏ tất cả những phần không tiêu hóa được như vỏ, những phần có thể gây nguy hiểm như hạt.
Trẻ từ 4 – 5 nên được hướng dẫn bỏ vỏ và bỏ hạt ra khỏi quả. Để sau đó, khi được cho một quả nguyên, trẻ sẽ biết cách để ăn chúng.
Việc nấu quả thường có 2 bước, nấu lên và tẩm ướp đường.
Ngoài việc nấu thông thường, quả có thể được làm dưới dạng mứt hay thạch. Tuy vậy, kẹo trái cây thì không nên đưa cho trẻ.
Tẩm ướp. Một khâu quan trọng trong khẩu phần ăn của trẻ là tẩm ướp. Như tôi đã đề cập, đường và một chút chất béo, đi kèm với muối (Nacl) nên được đưa vào làm những nguyên liệu tẩm ướp chính.
Có thể thêm vào danh sách acid hữu cơ như (acid acetic, citric acid) như giấm, hay nước chanh; Những nguyên liệu này có thể được sử dụng với cá, bánh croquettes, hay rau cải bó xôi, …
Một vài gia vị phù hợp với trẻ nhỏ là tỏi, cửu lý hương, có tác dụng khử khuẩn ruột non và phổi. Cũng như có tác dụng tẩy giun sán.
Gia vị như ớt, tiêu, quế, đinh hương, và đặc biệt là mù tạt, tuyệt đối không được sử dụng.
Đồ uống. Những cơ quan đang phát triển của trẻ có chứa rất nhiều nước, vì vậy, chúng cần liên tục cấp ẩm. Bên cạnh những đồ uống thông thường, tốt nhất và duy nhất, đó chính là nước tinh khiết.
Những loại đồ uống được lên men, và những loại kích thích hệ thần kinh sẽ gây tổn hại tới trẻ. Vì vậy, tất cả chất đồ uống có cồn và cafein tuyệt đối nên loại trừ ra khỏi đồ ăn của trẻ. Không chỉ rượu, mà bia, trẻ thậm chí không được nếm. Cafe và trà thì cần đặt ngoài tầm với của trẻ.
Cồn là chất độc, đặc biệt nguy hiểm đối với các cơ quan đang trong quá trình hình thành. Không chỉ kiềm chế quá trình phát triển tổng thể (sự ngốc nghếch, chậm phát triển), mà còn dẫn tới các bệnh thần kinh (động kinh, viêm màng não) bệnh đường tiêu hóa, về trao đổi chất (xơ gan, khó tiêu, bệnh thiếu máu)
Trẻ em nên được ăn đại mạch, mạch nha nướng hoặc đun sôi, và đặc biệt là socola, một món ăn rất tốt với trẻ, đặc biệt khi được trộn với sữa.
